Wstęp do IRC Droid

Część pierwsza
Co to jest IRC?
Jak to działa?
pojęcia serwer, klient, kanał, operator kanału
Co jak się nazywa?
najczęściej używane na IRC-u pojęcia
Co mogę jeszcze zdziałać?
polecenia IRC:
join, part, quit, me, nick, query, whois, topic
Jak się połączyć?
połączenie z IRC-em krok po kroku

Część druga
Wprowadzenie
Śmieszki
tekstowe twarze
Skróty
najczęściej spotykane skróty
Zachowanie
etykieta na IRC-u
Polecenia
dodatkowe polecenia:
away, list
Polska na IRC
polskie serwery i kanały
Udogodnienia programu mIRC
w czym program mIRC może pomóc:
aliasy, zapisywanie rozmów, wysyłanie plików
Epilog
IRC w krzywym zwierciadle
Skorowidz

Wstęp do IRC, część pierwsza

Co to jest IRC?
IRC to skrót od angielskiego Internet Relay Chat. Jest to usługa internetowa pozwalająca na rozmowę (poprzez klawiaturę) przez Internet w czasie rzeczywistym. Wszystko, co trzeba posiadać, aby móc w ten sposób porozmawiać to, oprócz komputera, połączenie z Internetem oraz program do rozmowy poprzez IRC (zwany klientem IRC). Przydać się może też trochę wiedzy na powyższy temat, którą może dać lektura dalszych akapitów.

Jak to działa?
Ludzie łączą się ze sobą dzięki serwerom. Serwer jest czymś, co scala wszystkich użytkowników, dzięki czemu mogą oni ze sobą rozmawiać. Każda wiadomość od jednego użytkownika do drugiego przechodzi najpierw przez serwer. Do serwera mogą być podłączone inne serwery, dzięki czemu ludzie ze wszystkich tych serwerów mogą mieć kontakt ze sobą. Klientem nazywa się użytkownika podłączonego pod serwer. Klientów odróżnia się od siebie na podstawie ich pseudonimów. Przykładowe połączenie przedstawione jest na rys. 1.

rys. 1

W tym przykładzie dowolny klient ma połączenie ze wszystkimi innymi.

Miejscem spotkań klientów są kanały. Kanałem nazywamy grupę jednego lub więcej klientów, która posiada swoją nazwę, zwykle też temat. Nazwa kanału jest charakterystycznie poprzedzona znakiem # np. #nazwa_kanalu. Kanał zostaje utworzony w momencie kiedy pierwsza osoba na niego wchodzi, a gdy ostatnia osoba z niego wychodzi, kanał przestaje istnieć.

Porządek na kanale zaprowadzają (jeśli trzeba) operatorzy kanałów. Operator kanału to osoba posiadająca uprawnienia do zmieniania statusu kanału (np. kanał tylko na zaproszenie lub zabezpieczony hasłem), do wyrzucania osób z kanału, zabraniania osobom wstępu na kanał oraz nadawania i odbierania innym osobom przywilejów operatora kanału. Dla odróżnienia operatorów od innych osób, ci pierwsi mają przed swoim pseudonimem małpkę (@).

Co jak się nazywa?
Oto krótki słownik terminologii ircowej:
nick – pseudonim danej osoby na IRC-u;
op – operator kanału;
ban – zakaz wstępu na kanał;
kick – wyrzucenie osoby z kanału.

Co mogę jeszcze zdziałać?
Poniższe informacje nie są niezbędne, aby móc zacząć rozmowę na IRC-u, jednak jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat, mogą one okazać się przydatne.
Polecenia na IRC-u pozwalają na wykonywanie operacji takich jak: wchodzenie na kanał, wychodzenie z niego, zmiana tematu kanału i wiele innych. Poniżej przedstawione zostaną podstawowe komendy IRC dostępne dla wszystkich użytkowników (także dla nie-operatorów). Ponieważ większość poleceń można wykonać nie tylko poprzez wstukanie ich z klawiatury, przedstawione zostaną także inne sposoby ich uzyskania w programie mIRC.
Części poleceń ujęte w nawiasy są opcjonalne.

/join #nazwa_kanalu
Polecenie pozwalające wejść na kanał. Ten sam efekt można uzyskać klikając na ikonce bądź wybierając z menu Commands/Join Channel. Użytkownik może wejść na więcej niż jeden kanał naraz.

Przykład:
/join #olimp – wejście na kanał #olimp.

/part #nazwa_kanalu (wiadomość-na-pożegnanie)
Pozwala na wyjście z kanału. To samo uzyskuje uzyskuje się poprzez zamknięcie okna kanału () lub wybranie z menu Commands/Part Channel.

Przykład:
/part #olimp – wyjście z kanału #olimp
/part #olimp Już mnie nie ma – wyjście z kanału z wiadomością „Już mnie nie ma”

/quit (wiadomość-na-pożegnanie)
Wyjście z IRC. To samo można osiągnąć poprzez wyjście z programu mIRC lub wciśnięcie przycisku . Wiadomość na pożegnanie pojawia się wraz z informacją o wyjściu z IRC na wszystkich kanałach, w jakich znajduje się użytkownik.

Przykład:
/quit – wyjście z IRC-a
/quit Czas na obiad – wyjście z wiadomością „Czas na obiad”

/me opis-akcji
Pozwala opisać, co robisz w danym momencie, jak się czujesz albo cokolwiek co dotyczy Ciebie.

Przykład:
/me wylewa na Cichego kubeł zimnej wody – zakładając, że osoba pisząca ma pseudo X, pojawia się informacja: „X wylewa na Cichego kubeł zimnej wody”

/nick nowe-pseudo
Zmienia twoje pseudo na inne. Można też użyć polecenia z menu Commands/Change nickname.

Przykład:
/nick Speedy – zmienia pseudo użytkownika na Speedy

/query pseudo (wiadomość)
Rozpoczyna prywatną rozmowę z osobą o określonym pseudonimie wiadomością. Otwiera się wtedy osobne okno, w którym wyświetlana jest prywatna rozmowa. Zwykle, aby ją rozpocząć wystarczy tylko kliknąć dwukrotnie na pseudonimie danej osoby.

Przykład:
/query Cichy – otwiera okno prywatnej rozmowy z Cichym
/query Cichy O tym wiemy tylko my – rozpoczyna prywatną rozmowę z Cichym zdaniem „O tym wiemy tylko my”

/whois pseudo
Komenda wyświetla informacje o danym użytkowniku tj. jego konto internetowe, na jakich znajduje się kanałach, z jakim serwerem się łączy. To samo uzyskuje się poprzez wybranie z menu Commans/Whois user. Informacje pojawiają się w oknie Status (można je osiągnąć albo z paska okien albo z menu Window/1 Status).

Przykład: /whois Cichy – zostają wyświetlone dane na temat Cichego

/topic #nazwa_kanalu nowy-temat
Pozwala zmienić temat kanału pod warunkiem, że operatorzy kanału nie zastrzegli tylko dla siebie takiej możliwości. Ewentualną informację o tym, że jednak zastrzegli można po wydaniu polecenia topic znaleźć w oknie Status.

Przykład:
/topic #olimp Praca uszlachetnia, lenistwo uszczęśliwia – zmiana tematu kanału #olimp na „Praca uszlachetnia, lenistwo uszczęśliwia”

Jak się połączyć?
Poniżej opisano krok po kroku jak zacząć swoją pracę w mIRC.
Jeżeli nie masz mIRC zainstalowanego na swoim komputerze wykorzystaj plik mirc551t.exe do jego instalacji.

1.Jeżeli program mIRC został zainstalowany na twoim komputerze, na pulpicie powinna znajdować się ikonka owego programu . Wykorzystaj ją, aby wejść do mIRC-a. 2. Pojawia się okno About mIRC. Wciśnij w prawym górnym rogu tego okna, aby je zamknąć. 3. Pojawia się okno mIRC Setup jak na rys. 2. W tym oknie należy wpisać: pod Full Name swoje prawdziwe imię lub imię i nazwisko, choć może być to cokolwiek; pod E-Mail Address osoby posiadające e-maila mogą go wpisać choć w zasadzie także tutaj wpisuje się cokolwiek. Nickname to pseudonim pod jakim będzie się kryła dana osoba rozmawiająca przez IRC, może on mieć do 9 znaków (zdarzają się odstępstwa); Alternative to zastępcze pseudo danej osoby na wypadek, gdyby ktoś na IRC miał już to pierwsze, nie musi być ono wpisywane. 4. Aby podłączyć się do jednego z serwerów na liście, wykorzystaj przycisk przy nazwie serwera do jego wybrania. Jeżeli będziesz chciał dodać serwer, którego nie ma na liście, naciśnij klawisz . Pole Description opisuje serwer, wpisz tu nazwę, która będzie jednoznacznie wskazywać, że to akurat ten serwer (np. dla serwera losowego sieci Ircx.pl wpisz „Ircx.pl”). Pole IRC Server to pole, w którym wpisuje się dokładną nazwę serwera (dla powyższego przykładu: ircx.pl). Teraz można nacisnąć przycisk Add. 5. Pozostała jeszcze jedna czynność, którą należy wykonać przed połączeniem się z serwerem IRC. Z górnego paska wybierz Identd. Pojawi się okno jak na rys. 3. Jeżeli pole User ID jest puste wpisz cokolwiek np. swoje pseudo. 6. Wróć do wcześniejszego okna wybierając z górnego paska IRC Servers. Teraz można już połączyć się z serwerem IRC za pomocą przycisku . 7. Jeżeli twoje pseudo (pseuda) jest już wykorzystane, komputer poprosi się o wpisanie innego i tak aż do momentu, gdy wybierzesz unikalne. W razie gdyby przez dłuższy czas nic się nie działo wykorzystaj przycisk oraz aby się odłączyć i ponownie przyłączyć do serwera IRC. 8. Kiedy połączysz się z serwerem pojawi się okno (jak na rys. 4), w którym można albo u góry wpisać nazwę kanału, z którym chcesz się połączyć, albo wybrać jeden z listy. 9. Jesteś na kanale! Teraz możesz rozmawiać wpisując co Ci ślina na język przyniesie bądź rozpocząć rozmowę prywatną z jedną z osób na kanale klikając dwukrotnie na jego ksywie. Między oknami można łatwo przełączać używając paska (tego, w którym jest „Status”) bądź menu Window. Jeżeli będziesz chciał wejść na inny kanał możesz użyć ikonki .

rys. 2 rys. 3 rys. 4

Wstęp do IRC, część druga

Skoro nie są Ci już obce podstawy IRC, mógłbyś chcieć wiedzieć więcej o istocie, szczegółach i poleceniach IRC. Mogłeś też zastanawiać się czy IRC służy tylko do przesyłania tekstu albo gdzie można znaleźć Polskę na IRC. Jeżeli nurtuje Cię któreś z tych kwestii, dalsza część jest dla Ciebie.

Śmieszki
Jeżeli zdarzyło Ci się korzystać z IRC pewnie już widziałeś już zestawienia znaków w stylu :) lub :-(. Sądzę, że wiesz już co to znaczy. Przybliżę teraz ten temat.

Te znaczki, które składają się w przeważającej większości z dwukropków i różnego rodzaju nawiasów to tzw. emotikony (ang. Emotional Icons) lub krócej śmieszki (ang. smileys). Podczas rozmowy w nie-wirtualnym świecie mimika twarzy odgrywa dużą rolę w odbiorze zdania przez drugą stronę. Twarz może wskazać tak ironiczny charakter zdania, jak i śmiertelną jego powagę. Ponieważ rozmawiając na IRC-u zwykle nie widzimy rozmówcy, brak ten wypełniają śmieszki.

Poniżej przedstawiam najbardziej te najbardziej popularne:

Skróty
Amerykanie słyną z wynajdowania skrótów dla wszystkiego co składa z co najmniej jednego wyrazu. Tak jest także na IRC-u. Może się zdarzyć, że podczas rozmowy, na ekranie pojawi się dziwnie wyglądający skrót. Aby nie zagubić się w gąszczu liter potrzebna będzie znajomość kilku takich skrótów (zwanych też akronimami):

Wszystkich powyższych skrótów można używać w miarę bezpiecznie – większość ludzi na IRC-u je zna. Skrótów istnieje co prawda wiele więcej, ale używając ich osoba może się narazić na to, że jej nie zrozumieją.

Zachowanie
Może się kiedyś zdarzyć, że zostaniesz wyrzucony z kanału albo nawet dostaniesz zakaz wstępu na niego. Być może będziesz zachodził na głowę, co było tego powodem. Aby uniknąć przedstawionej sytuacji podam kilka podstawowych reguł obowiązujących na IRC.

Ludzie na IRC-u formują opinię na twój temat tylko na podstawie twoich zdań, komentarzy i zachowań, więc jeśli kogoś obrzucisz mięsem, to możesz liczyć się z tym, że będzie na ciebie inaczej patrzył. Samo przeklinanie jest różnie widziane, choć zwykle nie najlepiej. W tych sprawach zdecydowanie większą swobodę ma się w czasie rozmowy prywatnej. Jeżeli, będąc na kanale, na którym jest powiedzmy 80 osób w tym dziesięciu operatorów, powiesz coś niewłaściwego narażony jesteś na osąd dziesięciu osób, z których każda może cię wyrzucić z kanału.

Inne nie tolerowane zachowania to: zaśmiecanie ekranu różnymi niechcianymi informacjami oraz nękanie użytkowników.

Polecenia
Oto kilka dodatkowych poleceń, które mogą się przydać podczas korzystania z IRC-a.

/away (informacja)
Polecenie pożyteczne kiedy co prawda znajdujesz się na IRC-u, ale nie ma Cię przy komputerze bądź nie zwracasz uwagi na uwagi na to, co się tam dzieje. Każdy, kto spróbuje rozpocząć z Tobą prywatną rozmowę albo wykona na Tobie komendę whois, dowie się, że Cię nie ma i będzie mógł odczytać wiadomość. Polecenie jest dostępne również z menu Commands/Set Away. Polecenie to bez informacji powiadamia, że jesteś z powrotem.

Przykład:
/away Zaraz wracam – zostajesz zaznaczony jako nieobecny z informacją „Zaraz wracam”
/away – przestajesz być zaznaczony jako nieobecny

/list (kanał) (-min liczba) (-max liczba)
Wyświetla listę kanałów na serwerze (i serwerach z nim połączonych) wraz z ich tematami i liczbą osób na kanale. Pozwala na to również przycisk . Ponieważ na serwerze może być nawet do kilku tysięcy kanałów możliwe jest wprowadzenie filtrów. Kanał to może być wyraz, który ma zawierać nazwa kanału np. *chat*. Gwiazdki oznaczają odpowiednio: cokolwiek przed i cokolwiek po. -min liczba to minimalna liczba użytkowników na kanale natomiast -max liczba to liczba maksymalna. Komenda ta może sprawiać problemy, gdyż powoduje szybki przepływ informacji a serwery posiadają mechanizmy rozłączania użytkowników, którzy powodują zbyt szybki przepływ danych, a tym samym mogą powodować „korki” na serwerze. I tak paradoksalnie strumień danych, który sam serwer wysyła, może być poczytany za potencjalne niebezpieczeństwo. Niestety w tej sytuacji nawet filtry nie pomagają (lista jest filtrowana dopiero przez program do IRC-a).

Przykład:
/list – spis wszystkich kanałów
/list -min 5 -max 20 – spis kanałów, na których znajduje się od 5 do 20 osób
/list *chat* – spis kanałów ze słowem chat w nazwie

Polska na IRC-u
Serwery polskie nie są zbyt liczną grupą wśród serwerów IRC. Zaletą z korzystania z położonego blisko pod względem geograficznym serwera jest mniejsze opóźnienie transmisji danych. Nazwą opóźnienia (ang. lag) nazywamy czas, który upływa pomiędzy momentem naciśnięcie klawisza ENTER u tego, który wysyła a momentem pojawienia się ów informacji u odbierającego. Jeżeli korzysta się z serwerów polskich opóźnienie to jest rzędu 1/4 sekundy. Serwery europejskie dają już mniejszy standard – do 1 sekundy, a korzystania z serwerów np. amerykańskich kompletnie odradzam. W Polsce funkcjonują dwie sieci serwerów. Pierwsza, starsza, jest to sieć zwana Ircnetem. Serwery wchodzące w jej skład to: warszawa.irc.pl, krakow.irc.pl, poznan.irc.pl, lublin.irc.pl. Druga, nowsza, ale też bardziej „nowoczesna”, na której znajduje się kanał #olimp, to sieć Ircx.pl, dawniej ze względu na swoją domenę nazywana Chipnetem. Składa się ona z następujących serwerów: poznan.ircx.pl, wroclaw.ircx.pl, bielawa.ircx.pl, a także z serwera losowego: ircx.pl. 

Najbardziej rozsądne może wydawać korzystanie cały czas z polskich serwerów. Zważając na fakt, iż są one połączone z innymi serwerami europejskimi, jest tak w istocie. Niestety w chwili obecnej, osobie, której tożsamość nie może być potwierdzona przez providera (instytucję oferującą dostęp do Internetu), narzuca się następujące ograniczenia: nie może zmieniać pseudonimu, a także nie może zostać operatorem kanału, nawet jeżeli sama go utworzy.

Całe szczęście porozmawiać można po polsku prawie na każdym serwerze europejskim. Najbardziej popularne kanały to #Polska oraz #Polonia. Można też założyć własny kanał i dać mu odpowiedni temat, dla uwidocznienia języka używanego na kanale. Należy pamiętać, że nawet polskie serwery nie są złożone z samych polskich kanałów.

Udogodnienia programu mIRC

Aliasy
Aby ułatwić sobie życie w programie mIRC wprowadzone zostały aliasy. Aliasy to definiowane przez użytkownika skróty poleceń IRC. Opuszczenie przykładowo kanału #tylko_dla_orłów wymagałoby bez aliasów wklepania polecenia /part #tylko_dla_orłów. Dzięki temu udogodnieniu wystarczy w ów kanale wpisać /p i gotowe. Najwygodniej definiować aliasy w oknie Aliases dostępnego za pomocą klawisza bądź z menu Tools/Aliases. Alias ma postać: /skrót /polecenie. I tak dla powyższego przykładu alias wygląda następująco: /p /part #. # oznacza obecny kanał. Możliwe jest też używanie parametrów. I tak $1 oznacza pierwsze słowo po aliasie, $2 – drugie etc. Przykładowo: alias ma postać /j /join #$1, aby dołączyć do kanału wystarczy tylko wpisać /j nazwa_kanału (bez krzyżyka). Spotyka się ponadto parametr $$1, który oznacza „pierwsze słowo, jeśli istnieje”. mIRC posiada standardowy zestaw aliasów, z których można korzystać. Można także dopisać swój własny zestaw np. /temat /topic # Praca uszlachetnia, lenistwo uszczęśliwia. Wystarczy teraz wpisać /temat, aby nadać kanałowi swój własny temat.

Zapisywanie rozmów
Jeżeli najdzie Cię ochota na zapisanie jakiejś zabawnej rozmowy mIRC oferuje i taką możliwość. Wystarczy rozwinąć menu pod symbolem w lewym górnym rogu okna tejże rozmowy i wybrać Buffer/Save. Jeżeli będziesz chciał zapisywać zapisywać wszystkie rozmowy wybierz z menu File/Options. Pojawi się okno mIRC Options gdzie z górnego paska wybierz Logging i zaznacz z grupy Automatically log Channels dla rozmów na kanałach lub Private Chats dla prywatnych rozmów.

Wysyłanie plików
Aby wysłać komuś plik naciśnij albo wybierz z menu DCC/Send, a następnie wprowadź pseudo osoby oraz plik do przesłania.

Epilog
Na koniec wyjątki ze strony humorystycznie traktującej IRC. Lektura poniższych zdań może być dobrą zabawą a także sprawdzianem znajomości IRC.

Możesz być uzależniony od IRC jeżeli...
...ktoś w pracy opowiada ci dowcip, na co słyszy: „LOL!”
...twój przyjaciel Tom mówi ci coś smutnego przez telefon, a ty odpowiadasz: „Ojej, 'me' obejmuje Toma”
...błagasz swoich przyjaciół, żeby założyli sobie konto internetowe po to, aby „gdzieś się spotkać”
...czasami idziesz do #egipt'u, „żeby się od tego wszystkiego oderwać”
...już nie piszesz z prawidłową interpunkcją, dużymi literami ani pełnymi zdaniami
...wstawiłeś kiedyś śmieszka w wypracowaniu
...oferujesz opiekunce do dziecka operatora wychodząc na noc
...zaczynasz mówić hehehehehehe zamiast się śmiać
...nie śpisz po nocach myśląc o nowej ksywce
...przeżywasz kryzys tożsamości gdy ktoś używa twoje pseudo
...tak często zmieniasz ksywki, że musisz wpisać /me, żeby zobaczyć kim jesteś

Wszystkich zaniepokojonych skutkami korzystania z IRC-a spieszę poinformować, że jak na razie w Polsce powszechnie stosuje się skuteczną terapię – rachunek telefoniczny.

Skorowidz
akronimy
aliasy
asl, skrót
away, polecenie
ban
cu, skrót
emotikony
faq, skrót
ic, skrót
IRC
join, polecenie
kanał
kick
klient
lag
list, polecenie
lol, skrót
me, polecenie
nick
nick, polecenie
op
operator kanału
opóźnienie
part, polecenie
polecenia
Polska na IRC
query, polecenie
quit, polecenie
serwer
skróty
śmieszki
topic, polecenie
whois, polecenie
wysyłanie plików
zapisywanie rozmów